మోదీ ‘ఏడు సూత్రాలు’తో నిశ్శబ్ద సంకేతాలు!

అసెంబ్లీ ఎన్నికల అనంతరం పరిస్థితులు సద్దుమణుగుతున్న తరుణంలో, పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ కారణంగా తలెత్తిన ఇంధన సంక్షోభంపై దేశం దృష్టి మళ్లుతోంది. ఈ సంఘర్షణ మూడున్నర నెలలకు పైగా ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లను పట్టిపీడిస్తోంది. అనేక ఆసియా దేశాలు ఇప్పటికే ఇంధన వినియోగంపై అత్యవసర చర్యలు, ఆంక్షలను కేవలం సూచనలుగా కాకుండా, ఉల్లంఘనలకు శిక్షాత్మక చర్యలతో కూడిన అమలు చేయదగిన పరిపాలనా ఉత్తర్వుల ద్వారా ప్రారంభించాయి. ఈ సందర్భంగా ఇంధనం, బంగారం వాడకాన్ని తగ్గించుకోవడం, విదేశీ ప్రయాణాలను వాయిదా వేసుకోవడం వంటి ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ భారతీయులకు చేసిన ‘ఏడు విజ్ఞప్తులు’ అసాధారణంగా ఉన్నాయి. భారతదేశ వృద్ధి కథకు మూలస్తంభమైన వినియోగాన్ని తగ్గించుకోమని ప్రభుత్వాలు పౌరులను కోరడం అరుదుగా జరుగుతుంది కాబట్టి, ఆయన వాడిన భాష ప్రత్యేకంగా నిలిచింది. ఇది ప్రధాని మోదీ “పొదుపు” దిశగా నిశ్శబ్దంగా సంకేతాలు ఇస్తున్నారనే ఊహాగానాలకు దారితీసింది. అయితే, ఈ సందేశం బాధ్యతాయుతమైన వినియోగానికి సంబంధించినదే తప్ప, ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితిని సూచించడం కాదని గమనించాలి. 

పొదుపు చర్యలు సాధారణంగా ఖర్చులను తగ్గించడం, సబ్సిడీలను కుదించడం, సంక్షేమ పథకాలను నిలిపివేయడం, ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని కఠినతరం చేయడంతో ముడిపడి ఉంటాయి. ప్రధాని మోదీ విజ్ఞప్తులు స్వచ్ఛందమైనవి, అంతేగానీ అవి అధికారిక ఆర్థిక ఆంక్షలు కావు. ఇరాన్ యుద్ధం కారణంగా కీలక వాణిజ్య జలమార్గమైన హోర్ముజ్ జలసంధి సుదీర్ఘకాలం పాటు మూసివేయడమే ఈ విజ్ఞప్తులకు కారణం. ప్రధాని మోదీ విజ్ఞప్తి తక్కువ ఖర్చు చేయడం గురించి కాదు, అది మరింత తెలివిగా ఖర్చు చేయడం గురించి. విదేశీ మారక నిల్వలపై ఒత్తిడిని నివారించడానికి, ఖర్చు చేయడం ఆపవద్దు, కానీ తెలివిగా ఖర్చు చేయండి అని మోదీ చెప్పాలనుకున్నారు. ఆయన దీనిని “ఆర్థిక దేశభక్తి”గా అభివర్ణించారు. అందువల్ల, ప్రధానమంత్రి పౌరులను విదేశీ వివాహాలకు దూరంగా ఉండాలని, బంగారం కొనుగోళ్లను వాయిదా వేయాలని కోరినప్పుడు, దానిలోని అంతర్లీన సందేశం విదేశీ మారక నిల్వల గురించే. అంతేకాకుండా, వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్, కార్ పూలింగ్, ప్రజా రవాణాను ఎక్కువగా ఉపయోగించమని కోరడం ద్వారా ఇంధన వినియోగాన్ని తగ్గించాలని కూడా ప్రధాని మోదీ పిలుపునిచ్చారు. స్థానిక ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేయాలని, అలాగే దిగుమతి చేసుకునే ఎరువులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవాలని ఆయన భారతీయులకు విజ్ఞప్తి చేశారు.

 ఈ విజ్ఞప్తుల వెనుక భారతదేశానికి సంబంధించిన ఒక కఠినమైన ఆర్థిక వాస్తవం ఉంది. దేశం ఇంధనం, బంగారం, వంట నూనె, ఎరువుల దిగుమతులపై అధికంగా ఆధారపడి ఉంది. చమురు ధరలు పెరిగినప్పుడు ఇవన్నీ మరింత ఖరీదైనవిగా మారతాయి. ఈ సూచనలను అధిక శాతం వినియోగదారులు శ్రద్ధగా పాటిస్తే, విదేశీ మారక ద్రవ్యం బయటకు తరలిపోకుండా నిరోధించడం ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉంది. ఇంధన కొరత లేదా విపరీతంగా పెరిగిన చమురు ధరలు పెరుగుతున్న జీవన వ్యయాలకు దారితీయవచ్చు. ఇది పేద కుటుంబాలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ప్రధానంగా బలహీనమైన ప్రైవేట్ వినియోగం, మందకొడిగా సాగుతున్న మూలధన సమీకరణ, పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలు, అలాగే అధిక ఇంధన వ్యయాల కారణంగా, మూడీస్ రేటింగ్స్ ఇప్పటికే 2026 సంవత్సరానికి భారతదేశ జీడీపీ వృద్ధి అంచనాను 0.8 శాతం పాయింట్లు తగ్గించి 6 శాతానికి చేర్చింది. కొనసాగుతున్న ప్రపంచ, దేశీయ ఒత్తిళ్లను ఉటంకిస్తూ, 2027 వృద్ధి అంచనాను కూడా మునుపటి అంచనాల నుండి 6 శాతానికి తగ్గించింది.

పొదుపు విజ్ఞప్తులకు కారణం?

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి పథం ఎదురుదెబ్బలు తినడం ఇది మొదటిసారి కాదు, ఇదే చివరిసారి కూడా కాకపోవచ్చు. కరోనా మహమ్మారి ఆర్థిక వ్యవస్థను వెనక్కి నెట్టింది, కానీ ఇది ఆటుపోట్లను తట్టుకుని, మరింత బలంగా పుంజుకునే భారతదేశపు స్థితిస్థాపకత, సామర్థ్యాన్ని కూడా స్పష్టం చేసింది. ప్రస్తుత పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం, కొనసాగుతున్న రష్యా-ఉక్రెయిన్ సంఘర్షణలు త్వరలో ముగిసినప్పటికీ, అవి మరింత లోతైన, దీర్ఘకాలిక ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల, ప్రధానమంత్రి ఏడు సూత్రాల విజ్ఞప్తి సమయోచితమైనది, వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైనది. 2022 నుండి 2026 మధ్య ప్రభుత్వ ఎరువుల సబ్సిడీ బిల్లు ఏకంగా రూ.6.77 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నందున, ఎరువుల వాడకాన్ని తగ్గించాలన్న ప్రధానమంత్రి విజ్ఞప్తికి మరింత ప్రాముఖ్యత చేకూరింది. 45 కేజీల యూరియా బస్తాను రైతులకు రూ.242 చొప్పున విక్రయిస్తున్న ధరల విధానమే దీనికి కారణం. అయితే దాని అసలు ఖరీదు సుమారు రూ. 2,200. వాతావరణ వైపరీత్యాలు, మారుతున్న పంట సరళి, రుతుపవనాల ఆలస్యం లేదా వైఫల్యం, రాజకీయ పార్టీలు ప్రోత్సహించే ‘ఉచితాల’ సంస్కృతి కారణంగా తగినంత వ్యవసాయ కార్మికుల లభ్యత లేకపోవడం వంటి కారణాలతో పాటు, యూరియా వంటి నత్రజని ఆధారిత ఎరువులకు కీలకమైన ముడి పదార్థమైన ద్రవీకృత సహజ వాయువు (ఎల్‌ఎన్‌జీ) సరఫరాలో కొరతను, అంతరాయాలను పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం మరింత పెంచింది. ప్రభుత్వం అకస్మాత్తుగా సబ్సిడీలను ఉపసంహరించుకోలేకపోయినా, ఆర్థిక సర్వే 2026 సిఫార్సులను రాత్రికి రాత్రే అమలు చేయలేకపోయినా, లేదా పూర్తిగా సేంద్రియ ఎరువులకు మారలేకపోయినా, అది ఇప్పటికే ఒక దీర్ఘకాలిక సుస్థిర ప్రణాళికను రూపొందించి ఉండాల్సింది.

ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు

భారతీయులు ప్రధానమంత్రి విజ్ఞప్తులను ఆందోళన కలిగించే విషయంగా భావించకూడదు. ఎందుకంటే, భారతదేశం ఇప్పటికీ వినియోగంపై ఆధారపడిన ఆర్థిక వ్యవస్థగానే ఉంది. దేశ జీడీపీలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతుల వాటా వినియోగం నుండే వస్తుంది. అందువల్ల, కేంద్రం తన పౌరులను వినియోగాన్ని తగ్గించుకోమని కోరే అవకాశం లేదు. ప్రధాని మోదీ దృష్టి సారించిన కీలక పదం బాధ్యతాయుతమైన వినియోగం. ప్రజలు విలాసవంతమైన పెళ్లిళ్ల కోసం విదేశాలలో డబ్బు ఖర్చు చేసినప్పుడు, డాలర్లు భారతదేశం నుండి బయటకు వెళ్లిపోతాయి. భారతదేశం తన ముడి చమురు, బంగారం దిగుమతులలో చాలా వాటికి డాలర్లలోనే చెల్లిస్తుంది. కాబట్టి, దేశం వెలుపల ఖర్చు చేసే ప్రతి డాలర్, బాహ్య ఆర్థిక ఒత్తిళ్లను నిర్వహించడానికి ఆర్‌బిఐకి అందుబాటులో ఉండే డాలర్‌ను తగ్గిస్తుంది. ప్రధాని మోదీ “వెడ్ ఇన్ ఇండియా” ప్రోత్సాహం వెనుక ఉన్న ముఖ్య కారణం ఇదే. ఇది దేశ వివాహ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా దోహదపడుతుంది. అంతేకాకుండా, ముడి చమురును కొనుగోలు చేసే దేశాలలో రెండవ అతిపెద్ద దేశమైన భారతదేశం, ప్రస్తుతం తన చమురులో సుమారు 89% దిగుమతి చేసుకుంటోంది. భారతీయులు ఇంధన వినియోగాన్ని కొద్దిగా తగ్గించుకున్నా కూడా, దిగుమతి బిల్లులను తగ్గించి, తద్వారా విదేశీ మారకద్రవ్యంపై ఒత్తిడిని తగ్గించగలరు. వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్ ను అవలంబించడం లేదా కార్‌పూలింగ్‌ను ఎంచుకోవడం వంటి సూచనలను, అనవసర ఇంధన వినియోగాన్ని తగ్గించే విస్తృత ప్రయత్నంగా చూడాలి. ప్రధాని మోదీ విజ్ఞప్తి చేసిన మరుసటి రోజు, కేంద్ర మంత్రి హర్దీప్ పూరి ఇంధన కొరత లేదని స్పష్టం చేశారు. అదే సమయంలో, ఇంధన ధరల పెరుగుదల కారణంగా ప్రస్తుతం చమురు కంపెనీలు నష్టాలను భరిస్తున్నందున, అవి రోజుకు రూ.1,000 కోట్లు నష్టపోతున్నాయని ఆయన తెలిపారు. 

బంగారం విషయంలో కూడా ఇదే పరిస్థితి. భారతదేశం బంగారాన్ని దాదాపు పూర్తిగా దిగుమతి చేసుకుంటుంది. దిగుమతి చేసుకున్న బంగారం కోసం వినియోగదారుల డిమాండ్ పెరిగితే నేరుగా ఆర్థిక వ్యవస్థ నుండి డాలర్ల ప్రవాహం పెరుగుతుంది. ఈ నేపథ్యంలోనే బంగారం కొనుగోలును ఏడాది పాటు వాయిదా వేయాలని ప్రధాని ప్రజలను కోరారు. విశాల దృక్పథంతో చూస్తే, సంక్షోభ నిర్వహణకు ప్రధానమంత్రి పొదుపు చర్యలు తార్కికంగా సరైనవిగా, సందర్భోచితమైనవిగా, ప్రతీకాత్మకంగా ముఖ్యమైనవిగా కనిపిస్తున్నాయి. ఎల్‌పీజి సబ్సిడీలను వదులుకోవాలని, యూపీఐ వంటి డిజిటల్ చెల్లింపు వ్యవస్థలను స్వీకరించాలని, స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్‌లో పాల్గొనాలని చేసిన గత విజ్ఞప్తులు సానుకూల ఫలితాలిచ్చాయి. ప్రధానమంత్రి ఏడు సూత్రాల పొదుపు చర్యలను ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితికి సంకేతాలుగా కాకుండా, సుదీర్ఘకాలం పాటు కొనసాగే భౌగోళిక-రాజకీయ, భౌగోళిక-ఆర్థిక అనిశ్చితికి పౌరులను సిద్ధం చేసే ప్రయత్నంగా చూడాలి.

చలసాని నరేంద్ర